Omówienie
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” to powieść fantasy J.R.R. Tolkiena, opublikowana w 1937 roku. Opowiada historię Bilba Bagginsa, hobbita wiodącego spokojne życie w swojej przytulnej norce w Hobbitonie. Świat Bilba zostaje wywrócony do góry nogami, gdy odwiedza go czarodziej Gandalf wraz z grupą trzynastu krasnoludów.
Krasnoludy, pod przewodnictwem Thorina Dębowej Tarczy, planują odzyskać swój dawny dom – Samotną Górę – oraz skarb zagrabiony przez smoka Smauga. Gandalf proponuje, aby Bilbo dołączył do wyprawy jako włamywacz. Początkowo niechętny, hobbit ostatecznie zgadza się wyruszyć w podróż.
Podczas wyprawy drużyna przeżywa liczne przygody: spotyka trolle, które próbują ich zjeść; odwiedza Rivendell, dom elfów, gdzie otrzymują rady od Elronda; przeprawiają się przez Góry Mgliste, gdzie Bilbo gubi się w jaskiniach i znajduje tajemniczy pierścień, który czyni go niewidzialnym. W podziemiach spotyka też stworzenie o imieniu Gollum, z którym rozwiązuje zagadki.
Drużyna kontynuuje podróż przez Mroczną Puszczę, gdzie zostają zaatakowani przez gigantyczne pająki, a następnie uwięzieni przez leśne elfy. Dzięki pierścieniowi, który czyni go niewidzialnym, Bilbo pomaga krasnoludom uciec w beczkach do Miasta na Jeziorze.
Po dotarciu do Samotnej Góry, Bilbo zostaje wysłany, aby zbadać jaskinię smoka. Odkrywa słaby punkt w zbroi Smauga i przekazuje tę informację Bardowi, łucznikowi z Miasta na Jeziorze, który zabija smoka, gdy ten atakuje miasto.
Po śmierci Smauga wybucha konflikt między krasnoludami, ludźmi i elfami o podział skarbu. Thorin odmawia podzielenia się bogactwem, ale gdy armie goblinów i wargów atakują, wszystkie rasy jednoczą się w Bitwie Pięciu Armii. Thorin zostaje śmiertelnie ranny, ale przed śmiercią godzi się z Bilbem.
Po zakończeniu bitwy Bilbo wraca do Hobbitonu z niewielką częścią skarbu i magicznym pierścieniem. Choć znów wiedzie spokojne życie, jest już innym hobbitem – bardziej odważnym i otwartym na przygody.
Bohaterowie
• Bilbo Baggins – tytułowy hobbit, główny bohater powieści. Początkowo niechętny przygodzie, z czasem odkrywa w sobie odwagę i spryt. Jest inteligentny, pomysłowy i lojalny wobec przyjaciół.
• Gandalf – potężny czarodziej, który namawia Bilba do udziału w wyprawie. Służy drużynie jako przewodnik i mentor, choć czasem znika na dłuższe okresy.
• Thorin Dębowa Tarcza – przywódca krasnoludów, potomek królewskiego rodu. Jest dumny, majestatyczny i zdeterminowany, by odzyskać swoje dziedzictwo. Jego obsesja na punkcie skarbu prowadzi go do konfliktu z ludźmi i elfami.
• Krasnoludy – towarzysze Thorina: Dwalin, Balin, Kili, Fili, Dori, Nori, Ori, Oin, Gloin, Bifur, Bofur i Bombur. Każdy ma swoją osobowość, ale łączy ich pragnienie odzyskania domu i skarbu.
• Smaug – potężny smok, który zagarnął skarb krasnoludów i zajął Samotną Górę. Jest inteligentny, przebiegły i niezwykle niebezpieczny.
• Gollum – tajemnicze stworzenie żyjące w jaskiniach pod Górami Mglistymi. To od niego Bilbo zdobywa magiczny pierścień.
• Bard – łucznik z Miasta na Jeziorze, który zabija Smauga. Jest odważny i sprawiedliwy, po śmierci smoka zostaje przywódcą ludzi.
Interpretacja
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” to nie tylko przygodowa opowieść fantasy, ale również utwór o głębszym przesłaniu:
1. Podróż jako metafora dojrzewania – przemiana Bilba z domatorskiego hobbita w odważnego poszukiwacza przygód symbolizuje proces dojrzewania i odkrywania własnego potencjału.
2. Krytyka chciwości – obsesja Thorina na punkcie skarbu i jej tragiczne konsekwencje stanowią przestrogę przed destrukcyjną siłą chciwości.
3. Wartość przyjaźni i lojalności – relacje między członkami drużyny, szczególnie między Bilbem a krasnoludami, podkreślają znaczenie przyjaźni i lojalności.
4. Odwaga zwykłych ludzi – Bilbo, niepozorny hobbit, okazuje się kluczowy dla sukcesu wyprawy, co pokazuje, że nawet najmniejsi mogą dokonać wielkich rzeczy.
5. Konflikt między cywilizacją a naturą – podróż przez dzikie tereny Śródziemia kontrastuje z bezpiecznym, cywilizowanym życiem w Hobbitonie.
Powieść ta stała się klasykiem literatury fantasy i położyła podwaliny pod późniejsze, bardziej rozbudowane dzieło Tolkiena – „Władcę Pierścieni”.
