Omówienie
„Lew, czarownica i stara szafa” to pierwsza część cyklu „Opowieści z Narnii” autorstwa C.S. Lewisa, opublikowana w 1950 roku. Powieść opowiada historię czwórki rodzeństwa Pevensie – Piotra, Zuzanny, Edmunda i Łucji – którzy podczas II wojny światowej zostają wysłani na wieś, do domu tajemniczego profesora.
Podczas zabawy w chowanego najmłodsza z rodzeństwa, Łucja, chowa się w starej szafie, która okazuje się przejściem do magicznej krainy Narnii. Tam spotyka fauna o imieniu Tumnus, który zaprasza ją na podwieczorek i opowiada o Białej Czarownicy, która sprowadziła na Narnię wieczną zimę. Tumnus wyznaje, że miał porwać Łucję dla Czarownicy, ale zamiast tego pomaga jej wrócić do szafy.
Gdy Łucja wraca i opowiada o swojej przygodzie, nikt jej nie wierzy. Kilka dni później Łucja ponownie wchodzi do szafy, a za nią podąża Edmund. On również trafia do Narnii, gdzie spotyka Białą Czarownicę, która częstuje go magicznymi słodyczami i nakłania do przyprowadzenia pozostałego rodzeństwa. Edmund, oczarowany przez Czarownicę, po powrocie kłamie, że nie był w Narnii.
Wkrótce wszystkie dzieci przypadkowo trafiają do Narnii. Dowiadują się, że Edmund zdradził ich Białej Czarownicy, a Tumnus został aresztowany za pomoc Łucji. Dzieci spotykają mówiące bobry, które prowadzą je do Aslana – wielkiego lwa i prawdziwego króla Narnii. Po drodze Edmund ucieka do Białej Czarownicy.
Aslan organizuje armię, aby walczyć z Czarownicą i uratować Edmunda. Czarownica żąda krwi Edmunda, powołując się na Głęboką Magię, ale Aslan oferuje siebie w zamian. Czarownica zabija Aslana na Kamiennym Stole, nie wiedząc, że istnieje Głębsza Magia, która przywraca do życia tych, którzy dobrowolnie poświęcili się za niewinnych. Zmartwychwstały Aslan prowadzi armię do zwycięstwa nad Czarownicą.
Rodzeństwo Pevensie zostaje koronowane na królów i królowe Narnii i rządzi przez wiele lat. Jako dorośli, podczas polowania na Białego Jelenia, trafiają z powrotem przez szafę do naszego świata, gdzie okazuje się, że nie minęła ani chwila od ich zniknięcia.
Bohaterowie
• Łucja Pevensie – najmłodsza z rodzeństwa, odważna i ciekawa świata, jako pierwsza odkrywa Narnię.
• Edmund Pevensie – młodszy brat, początkowo samolubny i zazdrosny, ulega pokusom Białej Czarownicy, ale później żałuje swojej zdrady.
• Zuzanna Pevensie – starsza siostra, praktyczna i rozsądna, początkowo sceptyczna wobec opowieści Łucji.
• Piotr Pevensie – najstarszy brat, odpowiedzialny i odważny, staje się Wielkim Królem Narnii.
• Aslan – wielki lew, stwórca i prawdziwy król Narnii, symbolizuje dobro, mądrość i poświęcenie.
• Biała Czarownica (Jadis) – główna antagonistka, uzurpatorka tronu Narnii, która sprowadziła wieczną zimę na krainę.
• Pan Tumnus – faun, który zaprzyjaźnia się z Łucją mimo początkowego zamiaru zdradzenia jej.
• Państwo Bobrowie – mówiące bobry, które pomagają dzieciom dotrzeć do Aslana.
• Profesor Kirke – właściciel domu, w którym mieszka rodzeństwo, mądry i tajemniczy człowiek, który wierzy w opowieść Łucji.
Interpretacja
„Lew, czarownica i stara szafa” to powieść, która może być interpretowana na wielu poziomach:
1. Alegoria chrześcijańska – Aslan symbolizuje Chrystusa, jego ofiara i zmartwychwstanie nawiązują do chrześcijańskiej teologii.
2. Opowieść o dojrzewaniu – rodzeństwo Pevensie przechodzi przemianę od dzieci do odpowiedzialnych władców.
3. Walka dobra ze złem – powieść przedstawia odwieczny konflikt między siłami dobra (Aslan) i zła (Biała Czarownica).
4. Znaczenie przebaczenia i odkupienia – historia Edmunda pokazuje, że nawet po zdradzie możliwe jest przebaczenie i odkupienie.
