„Iliada” opowiada o ostatnim roku wojny trojańskiej. Centralnym konfliktem jest gniew Achillesa, obrażonego przez Agamemnona. Achilles wycofuje się z walki, co prowadzi do klęsk Greków. Dopiero śmierć przyjaciela Patroklosa skłania go do powrotu. Achilles zabija Hektora i bezcześci jego ciało, ale ostatecznie oddaje je Priamowi.
„Odyseja” przedstawia dziesięcioletnią wędrówkę Odyseusza do domu po wojnie trojańskiej. Bohater przeżywa liczne przygody: u cyklopa Polifema, czarodziejki Kirke, syren, między Scyllą a Charybdą. Tymczasem w Itace zalotników oblega jego żonę Penelopę. Odyseusz powraca w przebraniu i wraz z synem Telemachem zabija zalotników.
Kluczowe pojęcia
• Epos – gatunek epicka, opowieść o czynach bohaterów
• Epitet stały – powtarzający się przymiotnik (np. „różanopalca Eos”)
• Porównanie homeryckie – rozbudowane porównanie
• Inwokacja – wezwanie do muzy
• In medias res – rozpoczęcie akcji w środku wydarzeń
• Aristeja – opis bohaterskich czynów wojownika
• Xenia – prawo gościnności
Najczęstsze pytania maturalne
Pytanie: Jakie cechy Odyseusza czynią go wzorem bohatera epickiego?
Odyseusz łączy w sobie siłę fizyczną z inteligencją („polytropos” – wielce pomysłowy). Jest wytrzymały, odważny, lojalny wobec ojczyzny i rodziny. Jego spryt pozwala mu przetrwać najtrudniejsze próby – wymyśla podstęp konia trojańskiego, przedstawia się cyklopowi jako „Nikt”, przechytrza syreny. Jednocześnie jest człowiekiem – tęskni za domem, płacze z tęsknoty, ulega pokusom. Ta złożoność czyni go uniwersalnym wzorcem człowieka wędrującego przez życie.
