Tragedia przedstawia konflikt między prawem boskim a ludzkim. Po bratobójczej walce Eteoklesa i Polinika, król Kreon zakazuje pochowania Polinika jako zdrajcy. Antygona, siostra poległych, łamie zakaz i grzebie brata zgodnie z prawem boskim. Kreon skazuje ją na zamurowanie żywcem w grocie. Syn Kreona, Hajmon, narzeczony Antygony, próbuje ratować ukochaną. Wieszcz Tejrezjasz ostrzega Kreona przed gniewem bogów. Kreon ustępuje, ale jest za późno – Antygona popełnia samobójstwo, za nią Hajmon, a potem Eurydyka, żona Kreona.
Kluczowe pojęcia
• Tragedia antyczna – dramat o bohaterze, który popada w konflikt z losem
• Konflikt tragiczny – zderzenie równorzędnych racji
• Hybris – pycha prowadząca do upadku
• Hamartia – tragiczny błąd bohatera
• Katharsis – oczyszczenie przez współczucie i trwogę
• Chór – komentator wydarzeń w tragedii
• Agon – spór bohaterów przedstawiający konflikt
Najczęstsze pytania maturalne
Pytanie: Na czym polega tragizm Antygony i Kreona?
Tragizm obu postaci wynika z niemożności pogodzenia słusznych, ale wykluczających się racji. Antygona reprezentuje prawo boskie, naturalne, wieczne – obowiązek pochowania bliskich. Kreon broni prawa stanowionego, porządku państwowego, konieczności karania zdrajców. Oboje są konsekwentni i nieustępliwi, co prowadzi do katastrofy. Antygona ginie, broniąc świętych praw rodziny. Kreon, chcąc ocalić państwo, traci całą rodzinę. Sofokles pokazuje, że sztywne trzymanie się jednej racji, bez uwzględnienia innych wartości, prowadzi do tragedii.
