Stanisław Wyspiański – „Wesele”
„Wesele” to najwybitniejszy dramat polskiego modernizmu, łączący realizm z symbolizmem, satyra z wizją. Osnową jest autentyczne wesele poety Lucjana Rydla z chłopką w Bronowicach, na którym był Wyspiański. W dramacie…
Młoda Polska – poezja: Kasprowicz, Tetmajer, Staff
Poezja Młodej Polski wyrasta z kryzysu pozytywizmu i zwraca się ku metafizyce, nastrojowości, symbolizmowi. Każdy z poetów reprezentuje inny wariant modernistycznej wrażliwości. Jan Kasprowicz przeszedł ewolucję od naturalizmu przez katastrofizm…
Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”
Powieść Dostojewskiego to studium psychologiczne zbrodni i jej konsekwencji moralnych. Rodion Raskolnikow, student prawa, zabija starą lichwiarkę, kierując się teorią o prawie jednostek wybitnych do przekraczania norm moralnych dla wyższego…
Adam Asnyk – wybór wierszy
Adam Asnyk to poeta przełomu – związany z pozytywizmem ideowo, ale zachowujący romantyczną wrażliwość. Jego liryka wyraża melancholię pokolenia, które musiało zrezygnować z romantycznych ideałów. W wierszach programowych („Do młodych”)…
Henryk Sienkiewicz – „Potop”
„Potop”, druga część Trylogii, przedstawia Rzeczpospolitą w momencie największego kryzysu – podczas najazdu szwedzkiego 1655 roku. To epopeja narodowa ukazująca upadek i odrodzenie państwa oraz przemianę bohaterów. Główny bohater, Andrzej…
Eliza Orzeszkowa – „Gloria victis”
Nowela Orzeszkowej to opowieść o powstaniu styczniowym widzianym z perspektywy pozytywistycznej. Ukazuje tragedię młodych idealistów, którzy giną w beznadziejnej walce. Bohaterami są młodzi powstańcy ukrywający się w dworku. Romuald Traugutt…
Bolesław Prus – „Lalka”, „Z legend dawnego Egiptu”
Bolesław Prus, czołowy przedstawiciel pozytywizmu warszawskiego, stworzył w „Lalce” najwybitniejszą polską powieść realistyczną, a w nowelach pokazał mistrzostwo krótkiej formy. „Lalka” to panorama społeczeństwa warszawskiego lat 70. XIX wieku, ale…
Cyprian Kamil Norwid – wybrane wiersze
Norwid, trzeci z wieszczów, za życia niezrozumiany, stworzył poezję intelektualną, pełną ironii i głębokich znaczeń. Jego twórczość przekracza romantyzm, zapowiada nowoczesność. Wiersze Norwida często mają charakter przypowieści filozoficznych. „Fortepian Szopena”…
Zygmunt Krasiński – „Nie-Boska komedia”
Dramat Krasińskiego to wizja rewolucji społecznej i końca arystokratycznego świata. Hrabia Henryk, poeta-arystokrata, staje na czele obozu tradycji przeciw rewolucjonistom dowodzonym przez Pankracego. Henryk porzuca żonę dla poezji, ta umiera…
Juliusz Słowacki – „Kordian”, wybrane wiersze
Słowacki, drugi obok Mickiewicza wieszcz romantyzmu, stworzył poezję o niezwykłej sile wyobraźni i kunszcie artystycznym. Jego twórczość ewoluowała od ironii przez mistycyzm po filozofię genezyjską. „Kordian” – dramat o młodym…